Thursday, January 29, 2026

Xeerka Dahabka ah ee Fasalka: Xeerka 80:20

                                                                                                   


 Ma marar badan ayaad dareentay inaad cashar dheer bixisay, si qurux badan u sharaxday, haddana dhammaadka fasalka ardaydu aysan u fahmin sidii aad filaysay? Haddii jawaabtu tahay haa, keligaa ma tihid.


Tani waa sababta ay macallimiin badan maanta ugu jeestaan Xeerka 80:20, oo loo yaqaan Pareto Principle – mid ka mid ah mabda’yada ugu saameynta badan ee waxbarashada iyo maamulka.


Waa maxay Xeerka 80:20? Yaa leh?

Xeerka 80:20 waxaa markii ugu horreysay soo jeediyay Vilfredo Pareto, oo ahaa dhaqaaleyahan Talyaani ah. Pareto wuxuu ogaaday in:


  • 80% hantida Talyaaniga ay lahaayeen 20% dadka.


Kadib, cilmi-baarayaal iyo aqoonyahanno kale ayaa ogaaday in mabda’aan uu ka shaqeeyo meelo badan oo nolosha ah — ganacsi, maamul, waxbarasho, iyo xitaa barashada ardayda.


👉 Mabda’aani wuxuu dhigayaa in:

80% natiijada ay ka timaaddo 20% dadaalka ama waxqabadka.


🏫 Sidee ayuu Xeerka 80:20 uga muuqdaa fasalka?


Fasallo badan, waxa dhacda in:


  • Macallinku ku bixiyo 40 daqiiqo sharaxaad
  • Laakiin ardaydu kaliya ay xasuustaan ama fahmaan qiyaastii 20% wixii la yiri


Cilmi-baaris waxbarasho ayaa muujisay in:

👉 Ardaydu aysan si buuxda u qaadan karin cashar dheer oo ku saleysan hadal keliya.


Taas beddelkeeda, waxay si fiican wax u bartaan marka ay ka qaybqaataan, ku shaqeeyaan, oo fikir ahaan firfircoon yihiin.


 Sida saxda ah ee Xeerka 80:20 loogu dabaqo casharka

🔹 20% Waqtiga Casharka – Doorka Macallinka


Macallinku waa inuu:


  • Soo bandhigaa fikradda ugu muhiimsan
  • Bixiyaa tilmaamo kooban, cad, oo xooggan
  • Ka fogaadaa sharaxaad dheer oo aan daruuri ahayn

👉 Qaybtani waa “wadnaha casharka” — halka go’aanka waxbarashadu ka bilaabato.


🔹 80% Waqtiga Casharka – Doorka Ardayda

Halkaan, ardaydu waa inay:


  • Ku shaqeeyaan casharka
  • Ka doodaan fikradaha
  • Tijaabiyaan waxyaabaha ay barteen
  • Weydiiyaan su’aalo
  • Muujiyaan fahamkooda (hadal, qoraal, ama hawl)


👉 Ardaygu wuxuu noqdaa bartaha ugu weyn, macallinkuna waa hagaha safarka waxbarashada.



Xeerka 80:20 & Gagné’s Nine Events of Instruction

Xeerkan wuxuu si dabiici ah ula jaanqaadaa Gagné’s Nine Events of Instruction, oo diiradda saaraya:


  • Kicinta xiisaha ardayda
  • Ujeeddo waxbarasho oo cad
  • Ku-dhaqan iyo tijaabo
  • Jawaab-celin (feedback)
  • Hubinta fahamka


Natiijadu waa cashar:

✅ Xiiso leh

✅ Wax ku ool ah

✅ Arday-du-dhex-yaal ah


🎯 Faa’iidooyinka Adeegsiga Xeerka 80:20


Marka si sax ah loo adeegsado:


  • Ardaydu si qoto dheer ayay u fahmaan
  • Casharradu ma noqdaan kuwo caajis ah
  • Macallinku cadaadis ma dareemo
  • Waxbarashadu waxay noqotaa mid macno iyo natiijo leh


📌 Gunaanad:                                                           Waxbarasho Casri ah = Arday Bartamaha Jooga

Haddii aad rabto:

  • Arday si dhab ah wax u barta
  • Cashar leh saameyn muuqata
  • Qorshe waxbarasho oo casri ah



👉 Ardayda geli bartamaha qorshaha

👉 Macallinka ka dhig hage, ma aha hadle kaliya

👉 Ku shaqee Xeerka Dahabka ah ee 80:20                                 # 


Nadiira Andirisak 


Every Child Can Learn: Why One Teaching Method Does Not Fit All

  Teaching Every Child: Why One Method of Learning Is Not Enough Education has often been built on the idea that all students should learn t...